Juanra Aranburu ordiziarra gogoratzeko ekitaldia egin zuten Ordiziako Herri
Antzokian, Egiari Zor Fundazioak antolatuta. Aranburu duela 34 urte hil
zen Cabo Verden Frantziar estatuak 1986. urtean herrialde afrikarrera deportatu
ondoren.
Horri helduta, baita ere, salatu edo itzaletik argira atera nahi izan ditugu
deportazioak. Zer izan den. Deportazioa izanda figura juridiko alegal bat.
Estatu frantsesak eta espaolak euren artean akordatu eta frantses estatuak
eraman, bidali zituzten 3. estatu batzuetara euskal herritarrak, inongo
epairik inongo zeaik ez zutenak.
Eta gainera ba horrekin bueno milaka kilometrotara pentsa, Afrikan zehar,
Ameriketan.
Eta erabateko ziurgabetasunean, erabateko izaera juridikoa erabat
ukatuta.
Zenbait kasutan, poliziarekin beraiekin bizitzera behartuta egon ziren. Beste
askotan estu bijilatuta poliziak, oso egoera larrian eta estatuek eragin duten
hainbeste giza eskubideen urraketen artean, ba ahaztuenetako bat izan da
deportazioa eta bazen garaia eta bada garaia egia hori ere itzaletik argira
ateratzea.
Juanra Aranburu ordiziarra, gazterik iparraldera ihes egin zuena. Eta 86an
Cabo Verdera eraman zuten. Baina guztira 71 izan dira deportatuak, 63 gizon eta 8
emakume.
1984 eta 1989 artean deportatuak
izan zirenak. Baina gainera argi geratu behar da figura juridiko alegal baten
bidez. Giza eskubideetan eta bizikidetzan oinarritutako gizarte batera iritsi
nahi baldin badugu, nahitanahiez errekonozitu behar da estatuek eragin
duten biolentzia, era askotakoa, tortura, erailketak,
espetxe politika salbuespenekoa, deportazioa eta gainera deportazioa ez
da pasa den zerbait. Oraindik badaude 5, 5 pertsona deportatuta.
Eta horiek denak argira atera behar dira eta horiek denak errekonozitu behar
dira. Eta horiek, urraketa horiek erantzule batzuk dituzte eta bere gain
hartu behar dute beraien erantzukizuna. Aitortu behar dute, Egin zuten kaltea
aitortu behar dute.
Beraien interes politikoetarako Ezarritako politikak izan direla eta
sekulako giza eskubideen urraketak izan ekarri dituztela ondorio.
Joseba Sarrionandia eta Miren Azkaratek hartu zuten parte ekitaldian eta
Aranbururen familiak bertaratuen omenaldia jaso zuen.
Gaur noski, Hunkituta zeuden, ez dugu denbora gehiegi egoterik izan. Hunkituta,
eskertuta zeuden eta aprobetxatu nahi dut hau besarkadarik beroena bidaltzeko
denei. Asko sufritu dute eta aitortza hau merezi zuen Juanrak eta merezi dute
beraiek ere.